ΤΑ ΜΩΣΑΪΚΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Η διεθνής τάση της αυξανόμενης χρήσης μωσαϊκών δαπέδων βρίσκει την Κύπρο να ακολουθεί την αντίθετη τάση. Αυτό πιθανόν να οφείλεται στην κόπωση των καταναλωτών από την χρήση των μωσαϊκών για πολλά χρόνια και τα ποιοτικά προβλήματα μέρους της Κυπριακής βιομηχανίας. Αναμένεται όμως ότι η παραγωγή ψηλής ποιότητας προϊόντων με ποικιλία χρωματισμών και σχημάτων θα βρουν ανταπόκριση στις ψηλές απαιτήσεις του Κυπριακού κοινού. Νέες εφαρμογές επίσης, όπως η πλακόστρωση πεζοδρομίων θα δώσουν μια νέα ζωντάνια στις οικιστικές περιοχές.
Τι είναι τα μωσαϊκά;
Τα μωσαϊκά είναι ένα σύνολο από πέτρες/ ψηφίδες δεμένες μεταξύ τους με πάστα. Όταν οι πέτρες είναι τοποθετημένες με τάξη τότε δημιουργούνται διάφορες μορφές, τα γνωστά ψηφιδωτά. Όταν είναι ακανόνιστου σχήματος, αναμεμειγμένες τυχαία στο μείγμα, τότε δημιουργούνται τα μωσαϊκά. Η ομορφιά της πολυχρωμίας και των διαφόρων σχημάτων επιτυγχάνεται με το τρίψιμο και γυάλισμα της επιφάνειας του μείγματος των διαφόρων πετρών και της συνδετικής πάστας.
Οι πέτρες/ ψηφίδες είναι κυρίως θραυστό μάρμαρο. Πριν την Τουρκική εισβολή η κύρια πηγή των ψηφίδων ήταν η οροσειρά του Πενταδακτύλου. Ο Πενταδάκτυλος είναι πλούσιος σε μάρμαρο ψηλής αντοχής διαφόρων χρωμάτων.
Η συνδετική πάστα είναι μείγμα από μαρμαρόσκονη, τσιμέντο και νερό. Το μείγμα των ψηφίδων και της πάστας αποτελεί βασικά ένα είδος σκυροδέματος/ μπετόν. Τα μωσαϊκά είναι μια μορφή προκατασκευασμένων προϊόντων από μπετόν με ασφαλώς πολύ ανώτερα χαρακτηριστικά.
Τα πλεονεκτήματα των μωσαϊκών
Σε μια οικοδομή από σκυρόδεμα, τα μωσαϊκά δάπεδα αποτελούν απόλυτα συμβατό υλικό. Έχουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με τη πλάκα όπου εδράζονται και όλο το σκελετό σε ότι αφορά τη συμπεριφορά σε θερμοκρασιακές μεταβολές. Αποφεύγονται έτσι τα πολλαπλά προβλήματα που υπάρχουν σε υλικά με διαφορετική συμπεριφορά.
Η μοναδική ιδιότητα του μωσαϊκού να μπορεί να πάρει οποιαδήποτε μορφή, σχήμα, χρώμα επιθυμούμε τα κάνει ανεπανάληπτα. Εκτός από τα δάπεδα και τις τσεκουλαδούρες, που μπορούν να προσφέρουν και άλλα υλικά, όπως το μάρμαρο, το ξύλο/παρκέ, τα κεραμικά κλπ, τα μωσαϊκά μπορούν και προσφέρουν τέλεια αρμονία με στοιχεία όπως σκαλοπάτια διαφόρων σχημάτων, ανθώνες, πατήματα παραθύρων, νεροχύτες, πάγκους και διακοσμητικά, που κανένα άλλο προϊόν δεν μπορεί να προσφέρει.
Μετά από το γρανίτη, τα μωσαϊκά έχουν τη μεγαλύτερη ίσως ανθεκτικότητα στο χρόνο. Είναι για το λόγο αυτό που είναι η επιλογή στους σιδηροδρομικούς σταθμούς, στα νέα αεροδρόμια, στα ανακαινισμένα πεζοδρόμια, στα μοντέρνα συνεδριακά κέντρα. Λίγα μόνο παραδείγματα αποτελούν:
Τα μωσαϊκά μπορούν να παραχθούν σε απεριόριστη ποικιλία χρωμάτων, σχημάτων, μεγέθους ψηφίδας, διάταξης ψηφίδας κλπ ώστε να ταιριάζουν σε οποιαδήποτε χρήση και γούστο. Η επιφάνεια των δαπέδων μπορεί να πάρει οποιαδήποτε μορφή επιθυμούμε, όπως λαμπερή, αντιολισθητική, αδιαπερατή, χαρακτηριστικά που επιτυγχάνονται με το χαμηλότερο κόστος.
Υπάρχουν όμως και Μειονεκτήματα !
Υπάρχουν μειονεκτήματα που δυστυχώς έχουν περιθωριοποιήσει τα μωσαϊκά τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο. Λόγω ακριβώς των τόσο τους πλεονεκτημάτων καταλήξανε να είναι θύματα της επιτυχίας τους! Η τόσο ευρεία χρήση των μωσαϊκών για πολλά συνεχή χρόνια, έχει προκαλέσει κορεσμό στα γούστα του καταναλωτή που ζητά κάτι το διαφορετικό. Αυτός ο κορεσμός με την συνεχιζόμενη κατοχή του Πενταδάκτυλου που εμποδίζει τη δημιουργία νέων συνδυασμών χρωμάτων και σχημάτων έχει οδηγήσει στην επιλογή εναλλακτικών υποδεέστερων υλικών.
Η ύπαρξη επίσης πληθώρας παραγωγών μωσαϊκών προϊόντων και η τυφλή, πολλές φορές, επιλογή του φθηνού προϊόντος επέτρεψε την εμφάνιση στην αγορά μωσαϊκών κακής ποιότητας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις πατούδων και σκαλοπατιών ρηγματωμένων στη θέση του σιδήρου. Και δυστυχώς η ανωνυμία των προϊόντων αυτών δεν μπορεί να στιγματίσει μόνο τους κακούς παραγωγούς.
Το Παρελθόν ανάδειξε τα Μωσαϊκά
Τα ψηφιδωτά της Πάφου αποτελούν κόσμημα για την Κύπρο. Κόσμημα αποτελούσαν και την εποχή που κτίστηκαν πριν δύο χιλιάδες τόσα χρόνια.
Η τέχνη των ψηφιδωτών αποτελεί μέρος της τέχνης των μωσαϊκών. Στην Αγγλική γλώσσα, τα ψηφιδωτά αποκαλούνται mosaics.
Το Μέλλον
Η κρίση που περνά σήμερα η βιομηχανία των μωσαϊκών πιστεύεται ότι είναι παροδική. Η μόδα των εναλλακτικών προϊόντων θα περάσει και η διαχρονική αξία των μωσαϊκών θα αναγνωριστεί και πάλι.
Η μονοτονία των γκρίζων πεζοδρομίων μπορεί να αντικατασταθεί με μωσαϊκά διαφόρων χρωματισμών και σχηματισμών. Με το κατάλληλο σχέδιο και υλικό δεν γλιστρούν και δεν κατακρατούν λεκέδες.
Σε πολυσύχναστους χώρους, τα μωσαϊκά είναι μοναδικά. Εκτός του ότι η συνεχής χρήση δίνει σε αυτά περισσότερη γυαλάδα, ένα τρίψιμο μετά από πολλά χρόνια τα ξαναζωντανεύει.
Τα μωσαϊκά που θα επιβιώσουν θα είναι απαλλαγμένα από τα κακά χαρακτηριστικά που παρήγαγαν στο παρελθόν κάποιοι. Οι νέες μέθοδοι και διαδικασίες παραγωγής θα εγγυώνται προϊόντα ψηλής ποιότητας σύμφωνα με έγκυρες προδιαγραφές. Θα πρέπει όμως και ο καταναλωτής να ζητά τα μωσαϊκά προϊόντα να
Δρ Αντώνης Δ. Τουμαζής
Πολιτικός Μηχανικός
Συνέταιρος στον Οίκο Διον Τουμαζής & Συνεργάτες
Διευθυντής στην εταιρεία ΚΟΡΩΝΙΔΑ κέντρο έρευνας και ανάπτυξης λτδ.