ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ
Μπορούμε να αποφύγουμε την χρήση ακατάλληλων υλικών?
Δρ Φλώρος Παντελή
Πολιτικός Μηχανικός
Διευθυντής
ΚΟΡΩΝΙΔΑ Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης Λτδ.
Διαβάζουμε και ακούμε τελευταία για οικοδομές κατασκευασμένες με ακατάλληλα υλικά. Οικοδομές προβληματικές στην αντιμετώπιση της δράσης ενός σεισμού ή οικοδομές πρόωρα γερασμένες με τα συνεπακόλουθα προβλήματα. Είναι εύλογες οι ανησυχίες του κοινού, ιδιαίτερα εκείνων οι οποίοι, με τις οικονομίες πολλών χρόνων, κτίζουν ή σκοπεύουν να κτίσουν την κατοικία τους.
Τι πρέπει να γνωρίζει ο κάθε πολίτης για να αποφύγει την χρήση ακατάλληλων υλικών?
Για τα βασικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην οικοδομική βιομηχανία υπάρχει το αντίστοιχο Κυπριακό Πρότυπο το οποίο εκδίδεται από τον Κυπριακό Οργανισμό Προτύπων και Ελέγχου Ποιότητας. Το κάθε Πρότυπο καθορίζει για συγκεκριμένο υλικό τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας
που πρέπει να πληρούνται. Για υλικά που προς το παρών δεν έχει εκδοθεί το αντίστοιχο Κυπριακό Πρότυπο υπάρχουν τα ανάλογα Ευρωπαϊκά και Αμερικανικά Πρότυπα.
Το πρώτο βήμα λοιπόν που πρέπει να κάνει ο καταναλωτής ο οποίος κτίζει την κατοικία του είναι, όχι μόνο να ζητήσει μέσω του επιβλέποντα Πολιτικού Μηχανικού την χρήση υλικών που πληρούν τα Κυπριακά Πρότυπα, αλλά να απαιτήσει για τα υλικά που αγοράζει την έκδοση από τον προμηθευτή / παραγωγό πιστοποιητικού ότι τα υλικά πληρούν τα αντίστοιχα Κυπριακά ή Ευρωπαϊκά Πρότυπα.
Το δεύτερο και ίσως πιο σημαντικό βήμα είναι να ζητήσει μέσω του επιβλέποντα Πολιτικού Μηχανικού τον δειγματοληπτικό έλεγχο της ποιότητας των υλικών. Το κόστος των ελέγχων αυτών δεν είναι απαγορευτικό και σίγουρα αποτελεί πολύ μικρό ποσοστό του κόστους της κατασκευής. Οι δοκιμές των υλικών πριν την χρήση τους στην κατασκευή αποτελούν βασικό παράγοντα στη διασφάλιση της ποιότητας της κατασκευής.
Κυπριακά Πρότυπα υπάρχουν για αρκετά υλικά όπως το σκυρόδεμα, το τσιμέντο, τα σκύρα, την άμμο, τα τούβλα, τα μωσαϊκά μαρμαράκια, τις πλάκες πεζοδρομίου κλπ. Συνήθως, τα Πρότυπα διεθνώς έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα και η εφαρμογή τους δεν είναι υποχρεωτική. Αντίθετα, στην Κύπρο μετά την απώλεια των πηγών καλής ποιότητας πετρωμάτων του Πενταδακτύλου, τέθηκαν διά νόμου σε υποχρεωτική εφαρμογή τα πιο κάτω τέσσερα Πρότυπα, με στόχο να μπει μια τάξη στην ανεξέλεγκτη παραγωγή, αρκετές φορές ακατάλληλων σκύρων, άμμου και σκυροδέματος:
CYS 14 : 1986 - Άμμοι Δομήσεως και Επιχρισμάτων
CYS 64 : 1986 - Αδρανή για Σκυροδέματα
CYS 99 : 1986 - Αδρανή Υλικά για χρήση στην Οδοποιία
CYS 111 : 1990 - Έτοιμο Σκυρόδεμα
Ο όρος “υποχρεωτική εφαρμογή προτύπων” καθορίζει ότι σε κανένα μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα μπορεί κάποιος να κατασκευάζει, να πωλεί ή να εμπορεύεται με οποιονδήποτε τρόπο υλικά τα οποία καλύπτονται από τα υποχρεωτικά Κυπριακά Πρότυπα αλλά δεν τα πληρούν.
Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα από τους περί Κυπριακών Προτύπων και Ελέγχου Ποιότητας Κανονισμούς Κ.Δ.Π. 284/86 και Κ.Π.Δ. 304/92 για τα υποχρεωτικά Πρότυπα: “Για λόγους Δημοσίου συμφέροντος τα προαναφερθέντα Πρότυπα καθορίζονται σαν Πρότυπα τα οποία θα εφαρμόζονται χωρίς εξαίρεση σ’ολόκληρη τη Κυπριακή Δημοκρατία και ουδείς θα δύναται, εκτός εάν το εμπόρευμα ή το υλικό συμμορφώνεται προς τους όρους των Προτύπων, να κατασκευάζει, πωλεί ή άλλως πως εμπορεύεται εμπόρευμα ή υλικό το οποίο καλύπτεται από αυτά".
Για τα υλικά τα οποία καλύπτονται από υποχρεωτικά Κυπριακά Πρότυπα, δηλαδή το έτοιμο σκυρόδεμα και τα αδρανή υλικά (σκύρα και άμμος), υπάρχει και ένας δεύτερος περιορισμός - δικλίδα ασφάλειας. Η νόμιμη παραγωγή αυτών των υλικών προϋποθέτει την κατοχή από τον παραγωγό ετοίμου σκυροδέματος άδειας λειτουργίας και από τον παραγωγό αδρανών υλικών προνομίου λατόμευσης. Αρμόδια αρχή για την
έκδοση άδειας λειτουργίας εργοστασίου παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος είναι το Τμήμα Δημοσίων Έργων, ενώ για την έκδοση του προνομίου λατόμευσης αρμόδια αρχή είναι η Υπηρεσία Μεταλλείων.
Ο καταναλωτής ο οποίος κτίζει την κατοικία του λοιπόν πρέπει, εκτός των προαναφερθέντων, να βεβαιώνεται ότι τα αδρανή υλικά που αγοράζει παράγονται σε εγκεκριμένα λατομεία και το σκυρόδεμα που αγοράζει παράγεται σε εργοστάσια με άδεια λειτουργίας.