ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ερευνητική Ομάδα: Πανίκος Νικολαίδης – ΚΟΡΩΝΙΔΑ Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης Λτδ

Δρ. Γιάννης Παπαδόπουλος - Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών

Ιάκωβος Ιακωβίδης - Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων

Δρ. Χρίστος Ολύμπιος- Γεωπονική Σχολή Αθηνών

Χρηματοδότηση: Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

Στόχος της Έρευνας

Η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξοικονόμησης υδατικών πόρων και η αποδοτικότητα της χρήσης τους στο γεωργικό τομέα, διαφέρει από χώρα σε χώρα ή ακόμα από γεωγραφική περιοχή σε γεωγραφική περιοχή. Οι ιδιάζουσες κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες της κάθε περιοχής καθώς και η ποιότητα των διαθέσιμων υδάτινων πόρων δεν επιτρέπουν τον καθορισμό συγκεκριμένων μέτρων που αφορούν ολόκληρη την επικράτεια του νησιού.

Προτού επομένως καθοριστούν εξειδικευμένοι στόχοι και μέτρα για την ορθολογιστική χρήση υδατικών πόρων σε κάθε περιοχή, θα πρέπει να είναι γνωστή η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξοικονόμησης νερού και η αποδοτικότητα της χρήσης νερού σε οικονομικούς και περιβαλλοντικούς όρους στην συγκεκριμένη κοινωνία που εφαρμόζονται.

Για να καθοριστεί η απάντηση στο ερώτημα ποια μέτρα είναι τα πιο αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του υδατικού προβλήματος της Κύπρου σε σχέση με τη γεωργία και λαμβάνοντας υπόψη όλους τους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες της κυπριακής πραγματικότητας, θα πρέπει να εξετάζονται με λεπτομέρεια όλα τα στοιχεία που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των μεθόδων άρδευσης και των φυτειών που καλλιεργούνται.

Η έρευνα επικεντρώθηκε στην εξέταση της αλληλοσύνδεσης της χρήσης υδάτινων πόρων, των μεθόδων άρδευσης, την επιλογή της φυτείας και την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των φυτειών λαμβάνοντας υπόψη την Κυπριακή οικονομική και περιβαλλοντική πραγματικότητα. Ο απώτερος στόχος της έρευνας, κατά την οποία χρησιμοποιήθηκε σαν εργαλείο υπολογισμών ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, ήταν να υποδείξει τις πιο εφαρμόσιμες μεθόδους εξοικονόμησης υδατικών πόρων σε διάφορες γεωργικές περιοχές της ελεύθερης Κύπρου και πιο συγκεκριμένα να καθορίσει τις φυτείες που ενδείκνυται να καλλιεργούνται για καλύτερη απόδοση από οικονομικής και περιβαλλοντικής άποψης.

Περιληπτική Περιγραφή των Σταδίων και Αποτελεσμάτων της Έρευνας

Στα πλαίσια της έρευνας έχουν συλλεγεί στοιχεία για τη χρήση υδάτινων πόρων ανάλογα με το είδος της φυτείας και την έκταση που καταλαμβάνει η κάθε φυτεία και ετοιμάστηκαν ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων για όλα τα στοιχεία. Τα στοιχεία που έχουν συλλεγεί περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

¨ Κλιματολογικές συνθήκες από όλους σχεδόν τους μετεωρολογικούς σταθμούς της Κύπρου (θερμοκρασία, βροχόπτωση, εξάτμιση)

¨ Γενικές εδαφολογικές συνθήκες σε όλη την επικράτεια της ελεύθερης Κύπρου

¨ Τιμές γεωργικών προϊόντων

¨ Αποδόσεις των διάφορων φυτειών

¨ Διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων σε διάφορες περιοχές της Κύπρου

¨ Τρόποι άρδευσης σε όλη την επικράτεια της Κύπρου

Έχει γίνει αξιολόγηση των στοιχείων και ετοιμάστηκε ειδικό λογισμικό για τον υπολογισμό της αποδοτικότητας της κάθε φυτείας και την αποτελεσματικότητα της χρήσης νερού. Οι πίνακες εισαγωγής δεδομένων του λογισμικού είναι γραμμένοι στην ελληνική γλώσσα. Ο χρήσης του λογισμικού επιλέγει την περιοχή που τον ενδιαφέρει, το κόστος του νερού, την ποιότητα του νερού και τις φυτείες που θα αναλυθούν. Το λογισμικό δίδει την ευχέρεια στο χρήστη να αλλάξει διάφορα δεδομένα (όπως το κόστος νερού, τη μέθοδο άρδευσης, την περίοδο φύτευσης) έτσι ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη επιλογή της φυτείας και χρήση νερού. Το λογισμικό είναι ευκολόχρηστο αφού όλα τα δεδομένα και αποτελέσματα είναι σε μορφή πινάκων.

Αφού γίνει εισαγωγή των δεδομένων μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή το λογισμικό υπολογίζει τα ακόλουθα:

¨ Ανάγκες νερού για διάφορες φυτείες λαμβάνοντας υπ' όψιν την περίοδο φύτευσης και το σύστημα άρδευσης που χρησιμοποιείται

¨ Κόστος άρδευσης το οποίο περιλαμβάνει εργατικά απόσβεση αρδευτικού συστήματος

¨ Κόστος για αγορά των αναγκαίων ποσοτήτων νερού

¨ Παραγωγή φυτείας

¨ Αξία παραγόμενων προϊόντων

¨ Αποδοτικότητα φυτείας

Με βάση τους πιο πάνω υπολογισμούς μπορεί να καθοριστεί η πιο αποδοτική και αποτελεσματική χρήση υδάτινων πόρων για τη γεωγραφική περιφέρεια που θα επιλέξει ο χρήστης του λογισμικού.